افغانستان؛ فرصت طلایی ترانزیتی برای ایران و روسیه یک کارشناس ترانزیت بینالمللی با اشاره به ظرفیتهای ژئوپلیتیکی ایران اعلام کرد: افغانستان با بازار ۴۰ میلیونی و واردات سالانه ۷ میلیارد دلار، مقصدی جذاب برای روسیه محسوب میشود و ایران میتواند با تثبیت کریدور ترانزیتی ایران–روسیه–افغانستان، سهم اقتصادی و نقش راهبردی خود را در معادلات منطقهای […]
افغانستان؛ فرصت طلایی ترانزیتی برای ایران و روسیه
یک کارشناس ترانزیت بینالمللی با اشاره به ظرفیتهای ژئوپلیتیکی ایران اعلام کرد: افغانستان با بازار ۴۰ میلیونی و واردات سالانه ۷ میلیارد دلار، مقصدی جذاب برای روسیه محسوب میشود و ایران میتواند با تثبیت کریدور ترانزیتی ایران–روسیه–افغانستان، سهم اقتصادی و نقش راهبردی خود را در معادلات منطقهای بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
ایران؛ مسیر کلیدی دسترسی افغانستان به آبهای آزاد
به گزارش عصر تمدن، سهیل مصباح، کارشناس ترانزیت بینالمللی، با اشاره به موقعیت راهبردی ایران در کریدورهای منطقهای گفت: افغانستان کشوری محصور در خشکی است که تنها از دو مسیر ایران یا پاکستان امکان دسترسی به آبهای آزاد را دارد.
وی افزود: پس از تشدید درگیریهای سیاسی و نظامی میان پاکستان و طالبان، روند واردات و صادرات افغانستان از بنادر پاکستان با اختلال جدی مواجه شد و همین موضوع، نگاه طالبان را به مسیرهای ترانزیتی ایران معطوف کرده است.
تغییر مسیر تجارت خارجی افغانستان به سمت ایران
مصباح با تأکید بر تحولات اخیر اظهار کرد: مقامات طالبان بهصراحت اعلام کردهاند که بهدلیل تنش با پاکستان، تمایل دارند تجارت خارجی افغانستان از مسیر ایران انجام شود؛ موضوعی که میتواند سهم ایران از بارهای ترانزیتی افغانستان را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
جنگ اوکراین و چرخش تجاری روسیه به بازار افغانستان
این کارشناس ترانزیت با اشاره به پیامدهای جنگ اوکراین تصریح کرد: روسیه پس از آغاز جنگ با اوکراین در سال ۲۰۲۲ و بروز محدودیتهای سیاسی و تجاری با اتحادیه اروپا، بهدنبال بازارهای جدید صادراتی بهویژه در حوزه سوخت و محصولات پتروشیمی است.
افغانستان با جمعیتی حدود ۴۰ میلیون نفر، تولید ناخالص داخلی نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار و واردات سالانه حدود ۷ میلیارد دلار، یکی از بازارهای جذاب برای توسعه تجارت روسیه به شمار میرود.
ایران؛ بهترین مسیر روسیه برای دسترسی به افغانستان
مصباح ادامه داد: پس از خروج نیروهای آمریکایی و تغییر ساختار سیاسی افغانستان، این کشور به یکی از نقاط مهم نفوذ اقتصادی و سیاسی روسیه تبدیل شده و مسکو نیز از جمله کشورهایی است که طالبان را به رسمیت شناخته است.
به گفته وی، ایران از نظر هزینه، زمان و امنیت، بهترین مسیر ترانزیتی روسیه برای دسترسی به بازار افغانستان محسوب میشود.
نمونه عملی همکاری ترانزیتی ایران و روسیه
این کارشناس ترانزیت با اشاره به نمونههای اجرایی گفت: صادرات سوخت روسیه از مسیر بندر امیرآباد به هرات، نمونهای روشن از استفاده روسها از ظرفیتهای ترانزیتی ایران است.
روسیه میتواند محمولات خود را از طریق دریای خزر، مرز آستارا یا مرزهای شرقی خزر وارد ایران کرده و از مسیر زمینی به شهرهای اصلی افغانستان منتقل کند؛ ظرفیتی که ایران توان تثبیت آن را دارد.
موانع پیشروی کریدور ایران–روسیه–افغانستان
مصباح با اشاره به چالشهای موجود تأکید کرد: کمبود ناوگان جادهای، شلوغی مرزهای ایران و افغانستان و عدم تکمیل خط ریلی میان دو کشور از جمله موانع جدی در مسیر تثبیت این کریدور ترانزیتی است.
وی هشدار داد: اگر این مشکلات در کوتاهمدت برطرف نشود، این فرصت راهبردی نیز مانند تجربه پس از فروپاشی شوروی از دست خواهد رفت.
منافع اقتصادی و امنیتی تثبیت کریدور ترانزیتی
به گفته این کارشناس، با شکلگیری کریدور ایران–روسیه–افغانستان، از یک سو اقتصاد افغانستان به امنیت ایران گره میخورد که میتواند مانعی برای اقدامات تنشزا باشد و از سوی دیگر، درآمدهای ترانزیتی ایران افزایش یافته و موجب توسعه مناطق مرزی خواهد شد.
جایگاه راهبردی ایران در ترانزیت منطقه
مصباح در پایان تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران میتواند با رویکردی هوشمندانه، رفع موانع لجستیکی و توسعه زیرساختها، از این فرصت ترانزیتی منافع اقتصادی، سیاسی و امنیتی قابلتوجهی کسب کرده و جایگاه خود را در معادلات ترانزیتی منطقه تثبیت کند.
