یک مقام مسئول با تأکید بر اینکه انتقال آب با هزینه ۵ دلار برای هر مترمکعب راهحل پایدار بحرانهای زیربنایی کشور نیست، اعلام کرد که بدون مدیریت اصولی منابع آب و ساماندهی توسعه، مشکلاتی مانند فرونشست زمین، کمآبی و فشار بر منابع زیرزمینی همچنان ادامه خواهد داشت. مقررات ملی فرونشست تدوین شده اما هنوز اجرا […]
یک مقام مسئول با تأکید بر اینکه انتقال آب با هزینه ۵ دلار برای هر مترمکعب راهحل پایدار بحرانهای زیربنایی کشور نیست، اعلام کرد که بدون مدیریت اصولی منابع آب و ساماندهی توسعه، مشکلاتی مانند فرونشست زمین، کمآبی و فشار بر منابع زیرزمینی همچنان ادامه خواهد داشت.
مقررات ملی فرونشست تدوین شده اما هنوز اجرا نشده است
علی بیتاللهی، رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، با اشاره به تدوین مقررات ملی فرونشست، گفت:
با وجود تهیه ضوابط تخصصی برای مدیریت فرونشست زمین، هیچ اقدام اجرایی و ابلاغ رسمی از سوی دولت انجام نشده است و همین موضوع روند مقابله با این پدیده را کند کرده است.
بحران فرونشست در ۳۱ استان کشور؛ مدیریت رها شده
وی اظهار کرد: اکنون ۳۱ استان و حدود ۷۵۰ شهر در زونهای فرونشستی قرار دارند. بنابراین لازم است مقررات مشخصی در حوزههای زیر اعمال شود:
- شیوه توسعه شهری
- نوع و الگوی کشاورزی
- روشهای آبیاری
- مکانیابی صنایع
- حفاظت از آثار تاریخی
- الزامات ساختوساز
با این حال، نبود مقررات الزامآور باعث شده رفتار دستگاهها در مناطق دارای فرونشست شدید، هیچ تفاوتی با مناطق ایمن نداشته باشد.
تناقض مدیریتی، عامل تشدید فرونشست
بیتاللهی با اشاره به تناقضهای مدیریتی گفت:
در حالی که برخی مناطق مانند نیشابور رکورددار بزرگترین شکافهای فرونشست هستند، فعالیتهای توسعهای سنگین مثل احداث کارخانه فولاد در همان مناطق ادامه دارد. این تصمیمها، بحران فرونشست را تشدید میکند.
فرونشست اصفهان در وضعیت بحرانی
بیتاللهی با اشاره به وضعیت اصفهان بیان کرد:
با وجود تهیه ۲۲ طرح برای مقابله با فرونشست در حوزههای کشاورزی، زایندهرود، اندازهگیری فرونشست و حفاظت از آثار تاریخی، هیچکدام اجرایی نشدهاند. طرح انتقال آب از دریای عمان نیز نمیتواند مشکل فرونشست اصفهان را حل کند.
جمعیتپذیری فراتر از توان اکولوژیک؛ ریشه بحران کمآبی
به گفته این مقام مسئول، کلانشهرهایی مانند تهران، مشهد، اصفهان و شیراز با جمعیتی بیش از ظرفیت اکولوژیک خود مواجهاند. تمرکز ۴۰ درصد جمعیت کشور در چند شهر محدود، موجب شده نیاز آبی افزایش یابد و فشار بر منابع زیرزمینی تشدید شود؛ در نتیجه چاههای عمیق، انتقال آب و حتی سدهای خشکشده پاسخگو نیستند.
هیچ سیستم انتقال آبی پایدار نیست
وی تأکید کرد:
اگر برای هر کمبود آب به سمت انتقال منابع جدید برویم، وارد چرخه باطل افزایش جمعیت، مصرف بیشتر و کمبود دوباره خواهیم شد. حتی انتقال آب از دریای عمان نیز پاسخگوی این فشار نخواهد بود.
هزینه ۵ دلاری انتقال آب؛ نشانه توسعه ناپایدار
بیتاللهی در پایان گفت:
اعلام هزینههای ۴ تا ۵ دلاری برای هر مترمکعب انتقال آب نشان میدهد این روشها نه اقتصادی هستند و نه پایدار. تا زمانی که اصلاحات مدیریتی عمیق در حوزه آب و توسعه اعمال نشود، بحرانهایی مانند فرونشست زمین، کمآبی و آلودگی هوا بهصورت مستمر افزایش خواهد یافت.
