بندر چابهار؛ محور استراتژیک تبدیل ایران به شاهراه اصلی تجارت اوراسیا
بندر چابهار؛ محور استراتژیک تبدیل ایران به شاهراه اصلی تجارت اوراسیا
چابهار؛ شاهراه جدید تجارت اوراسیا به‌گفته کارشناسان ترانزیت، در شرایطی که تحولات ژئوپلیتیکی جهان مسیرهای سنتی تجارت را دگرگون کرده، بندر چابهار در جنوب شرق ایران به‌سرعت در حال تبدیل شدن به محور استراتژیک تجارت میان ایران، هند، روسیه و کشورهای آسیای مرکزی است.

تمدید معافیت تحریمی بندر چابهار و تثبیت حضور هند

محمدمهدی کریمی‌قهی، کارشناس ترانزیت، در گفت‌وگو با عصر تمدن اظهار داشت:

بر اساس گزارش‌های اقتصادی هند، دهلی‌نو موفق به تمدید معافیت تحریمی بندر چابهار از سوی آمریکا شده است. این اقدام به معنای تثبیت حضور هند در چابهار و تداوم همکاری‌های چندجانبه منطقه‌ای محسوب می‌شود.

به گفته او، از سال ۲۰۱۶ تاکنون بندر چابهار در قالب توافق سه‌جانبه ایران، هند و افغانستان توسعه یافته است. پس از بازگشت تحریم‌ها علیه ایران، این بندر با معافیت ویژه همچنان در پروژه‌های بین‌المللی فعال مانده و اکنون نیز هند مجوز ادامه فعالیت خود را برای شش ماه دیگر دریافت کرده است.

چابهار؛ دروازه اتصال هند، روسیه و آسیای مرکزی

این کارشناس افزود: چابهار نه‌تنها مسیر ارسال کمک‌های بشردوستانه هند به افغانستان است، بلکه کلید اتصال هند به آسیای مرکزی و روسیه نیز به شمار می‌رود. کشورهای ازبکستان، قزاقستان و تاجیکستان نیز تمایل دارند از این بندر برای کاهش وابستگی خود به شبکه‌های حمل‌ونقل تحت کنترل چین استفاده کنند.

کریمی‌قهی یادآور شد که نشست سه‌جانبه ایران، هند و ازبکستان در تهران نخستین گام رسمی برای هماهنگی عملیاتی در استفاده از ظرفیت‌های کریدور شمال–جنوب و بندر چابهار بوده است.

چابهار؛ جایگزین راهبردی کانال سوئز و ابتکار چین

به گزارش اکونومیک نیوز، کریدور شمال–جنوب ایران با اتصال بنادر جنوبی کشور به روسیه و اروپا، به عنوان مسیر جایگزین کانال سوئز و حتی رقیب ابتکار چینی «یک کمربند–یک راه» مطرح می‌شود.

در همین راستا، روسیه نیز پس از تحریم‌های غرب و جنگ اوکراین، به‌دنبال مسیرهای جایگزین ترانزیتی از طریق چابهار است.

نقش سیاست دریایی جدید هند در تقویت موقعیت ایران

کریمی‌قهی افزود: سیاست جدید هند تحت عنوان MAHASAGAR و طرح ساگرمالا ۲.۰ با هدف گسترش شبکه‌های دریایی بین‌المللی طراحی شده است.

این سیاست، هم‌راستا با منافع ایران و روسیه می‌تواند جایگاه تهران را در نظم اقتصادی جدید جهان تثبیت کند.

چابهار؛ محور شکل‌گیری بلوک تجاری اوراسیایی

به گفته این کارشناس ترانزیت، تحولات اخیر نشان می‌دهد شکل‌گیری «بلوک تجاری چابهار» دیگر یک احتمال نیست، بلکه واقعیتی در حال وقوع است.

اگر ایران با برنامه‌ریزی دقیق جایگاه خود را در این بلوک مشخص کند، می‌تواند از یک بازیگر منطقه‌ای به رهبر ترانزیت اوراسیا تبدیل شود.

نتیجه‌گیری

بندر چابهار اکنون فراتر از یک پروژه بندری است؛ نماد تحول ژئو‌اقتصادی ایران در اوراسیا محسوب می‌شود.

با تداوم همکاری‌های ایران، هند، روسیه و آسیای مرکزی، این بندر می‌تواند مسیر اصلی تجارت شرق و غرب را از دل ایران عبور دهد و کشور را به شاهراه اصلی تجارت اوراسیا تبدیل کند.