تعلل عراق در راهآهن شلمچه–بصره؛ خسارت پنهان به تجارت ۲۰ میلیارد دلاری
پروژه راهآهن شلمچه–بصره که یکی از مهمترین طرحهای راهبردی ایران و عراق برای توسعه همکاریهای اقتصادی و حملونقل محسوب میشود، همچنان در خاک عراق با تأخیر روبهرو است. این در حالی است که ایران تعهدات اصلی خود را تکمیل کرده و حتی پل بازشوی اروند را نیز تا ۳۰ درصد پیش برده است.
پیشرفت ایران و توقف عراق
با وجود مینروبی کامل ۱۶ کیلومتر مسیر و آغاز عملیات اجرایی از سوی ایران، طرف عراقی هنوز بخش مهمی از تعهدات خود را عملیاتی نکرده است؛ موضوعی که باعث کندشدن روند اجرای پروژه و تأثیر مستقیم بر تجارت ۲۰ میلیارد دلاری دو کشور شده است.
تاریخچه و اهمیت راهآهن شلمچه–بصره
این طرح از اوایل دهه ۱۳۸۰ به عنوان یک اتصال ریلی استراتژیک بین دو کشور مطرح شد. تفاهمنامه آن در سال ۱۳۹۳ امضا شد و نهایتاً کلنگ پروژه در ۱۱ شهریور ۱۴۰۲ زده شد. قرار بود این خط طی ۱۸ ماه به بهرهبرداری برسد، اما موانع اجرایی در عراق این برنامه را با مشکل مواجه کرده است.
موانع عراق؛ از مشکلات اجرایی تا فضای منفی رسانهای
کارشناسان معتقدند دلیل اصلی تأخیر، علاوه بر مسائل فنی، تبلیغات منفی و جوسازی برخی جریانها در عراق است. مخالفان مدعیاند که این خط ریلی، جایگاه بندر فاو را تضعیف میکند؛ ادعایی که کارشناسان آن را فاقد مبنای فنی و کاملاً سیاسی میدانند.
نظر کارشناسان عراقی و ایرانی
یونس الکعبی، رئیس پیشین راهآهن عراق:
این پروژه تهدیدی برای بنادر عراق نیست و توقف آن نتیجه فضای سیاسی و جوسازیهاست. بهترین پاسخ، تکمیل سریع مسیر است.
مرتضی ناصریان، کارشناس حملونقل ریلی:
ظرفیت بنادر عراق امروز بسیار بالاتر از گذشته است و این کشور برای تجارت خود نیازی به جایگزینی بنادر ایران ندارد.
مزایای خط ریلی شلمچه–بصره برای دو کشور
- تسهیل تجارت و کاهش زمان و هزینه حمل کالا
- افزایش تردد زائران و گردشگران با امنیت و سرعت بیشتر
- اتصال عراق به شبکه ریلی ایران، آسیای میانه، قفقاز، روسیه و چین
- تقویت همکاریهای راهبردی ایران و عراق
لزوم ورود جدی وزارت راه و وزارت خارجه
برای جلوگیری از زیانهای بیشتر، لازم است وزارت راه ایران تعهدات باقیمانده را هرچه سریعتر تکمیل و وزارت امور خارجه نیز با پیگیری سیاسی و دیپلماسی عمومی، موانع عراق را برطرف کند تا این طرح راهبردی به بهرهبرداری برسد.
